Je denkt erover om te minderen met cafeïne. Misschien omdat je ’s avonds klaarwakker in bed ligt, misschien omdat je zwanger bent of gewoon omdat je merkt dat vier bakjes op een dag je hart een beetje te snel laat kloppen. En dan sta je daar, in het koffiepad van de supermarkt of op een webshop, met twee opties die allebei beloven dat je “gewoon kunt blijven genieten”: decaf koffie en rooibos-espresso.
Ze lijken hetzelfde doel te dienen. Toch zijn het twee totaal verschillende dingen. We leggen het verschil eerlijk uit, zonder de ene of de andere kant zwart te maken, zodat jij weet wat het beste past bij jouw dag.
Waar hebben we het eigenlijk over?
Decaf is natuurlijk gewoon koffie. Echte koffiebonen, van dezelfde plant als koffie mét cafeïne, alleen is de cafeïne er grotendeels uitgehaald voordat de bonen gebrand worden. Je krijgt dus ongeveer de koffiesmaak die je kent, met (bijna) geen cafeïne. Er blijft echter bijna altijd wel een kleine hoeveelheid cafeïne aanwezig.
Rooibos-espresso is geen koffie en geen thee. Rooibos-espresso komt van de rooibosplant (Asphalatus Linearis), net als de al veel bekendere variant: rooibos thee. Rooibos is een struikje dat van nature alleen groeit in de Cederberg, een bergachtig gebied ten noorden van Kaapstad in Zuid-Afrika. De blaadjes worden geoogst, gefermenteerd en gedroogd in de zon. Vervolgens wordt deze gemalen tot een unieke rooibos-espresso maling, waarmee je vervolgens een dieprode, licht zoete espresso kunt zetten. Van nature 100% cafeïnevrij.
Dat laatste zinnetje is meteen het belangrijkste verschil tussen decaf koffie en rooibos-espresso.
Cafeïne: hier zit het echte verschil
Bij decaf is de cafeïne er bijna helemaal uit. Bijna. Een kopje decaf bevat gemiddeld nog zo’n 2 tot 5 milligram cafeïne. Ter vergelijking: een gewone kop filterkoffie zit rond de 85 milligram. Dus ja, decaf is echt een enorme stap terug, maar volledig cafeïnevrij is het niet.
De reden is scheikundig. Cafeïne zit diep verweven in de celstructuur van de boon en is chemisch verbonden met andere stoffen. Bij het ontcaffeineren wordt 94 tot 98 procent verwijderd, maar dat laatste restje krijg je er nooit helemaal uit. Volgens de internationale regels mag koffie al “cafeïnevrij” heten zodra er minder dan 0,1% van de oorspronkelijke cafeïne over is. Voor de meeste mensen maakt die paar milligram niets uit. Maar ben je heel gevoelig, drink je er ’s avonds een paar, of vermijd je cafeïne tijdens de zwangerschap zo strikt mogelijk? Dan telt het op.
Rooibos-espresso zit anders in elkaar. Rooibos-espresso is gemaakt van 100% pure rooibos. De rooibosplant bevat van nature geen cafeïne. Dus ook geen restjes, helemaal niks. Je kunt om elf uur ’s avonds een kop rooibos-espresso drinken en gewoon slapen. Voor wie écht van de cafeïne af wil, is dat een wezenlijk verschil en niet zomaar een detail.
Hoe wordt koffie eigenlijk decaf gemaakt?
Dit is het stukje waar niet iedereen bij stilstaat, terwijl het best relevant is. Er zijn grofweg drie manieren om koffie te ontcaffeineren.
De eerste is met chemische oplosmiddelen: meestal methyleenchloride of ethylacetaat. De bonen worden gestoomd en gespoeld tot de cafeïne oplost. Effectief (zo’n 97% eruit), maar het gaat wel ten koste van de smaak, en niet iedereen zit te wachten op oplosmiddelen bij zijn ochtendbakkie, ook al blijven de restanten hiervan binnen de wettelijke grenzen.
De tweede is het Swiss Water Process: alleen water, tijd en koolstoffilters, geen chemie. Dit haalt tot 99,9% van de cafeïne eruit met verrassend weinig smaakverlies.
De derde is de CO2-methode, waarbij cafeïne onder druk met koolstofdioxide wordt weggehaald. Ook chemievrij en smaakvriendelijk, maar duur, dus je komt het minder vaak tegen.
Het punt: bij decaf hangt de kwaliteit sterk af van het proces en op de verpakking staat lang niet altijd welke methode is gebruikt. Bij rooibos-espresso speelt dat hele verhaal niet. Er wordt niets uitgehaald, want er zat nooit cafeïne in.
Smaak
Laten we eerlijk zijn over smaak, want daar valt of staat je dagelijkse ritueel mee.
Decaf wil koffie zijn, en dat is meteen de moeilijkheid. Je vergelijkt het onbewust met de echte versie, en dan valt het soms tegen: iets vlakker, soms een beetje muf, afhankelijk van welk proces is gebruikt om de cafeïne eruit te halen. Er is prima decaf te vinden, maar je blijft in je hoofd bezig met “hoe dicht komt dit bij koffie?”.
Hoewel rooibos-espresso de term 'espresso' bevat, wil rooibos geen koffie zijn. De term espresso wijst simpelweg op de manier waarop je het maakt, net als een normale espresso van koffie. Rooibos is zacht, van nature een tikje zoet, met warme, aardse tonen en zonder bitter te zijn. En juist omdat rooibos zo fijn gemalen kan worden dat je er een echte espresso van zet, krijg je die volle, dieprode shot met een zijdezachte crèmelaag, zonder dat het een imitatie van iets anders probeert te zijn. Doe er wat opgeschuimde melk bij en je hebt een Rooicino die zich prima staande houdt naast elke cappuccino.
Gezondheid: meer dan alleen “geen cafeïne”
Op cafeïne na is er nog een verschil dat de moeite waard is.
Rooibos zit boordevol antioxidanten, waaronder aspalathine en nothofagine. Aspalathine is zelfs vrijwel uniek voor rooibos, je vindt het bijna nergens anders. Onderzoek naar de gezondheidseffecten loopt nog en je moet niet doen alsof het een medicijn is, maar er zijn aanwijzingen dat deze stoffen je cellen beschermen. Daar komt bij dat rooibos van nature vitamine C, calcium, magnesium en ijzer bevat.
Nog een fijn detail: rooibos bevat nauwelijks tannines. Die stoffen in gewone (en zwarte) thee kunnen de opname van ijzer uit je eten belemmeren. Bij rooibos speelt dat vrijwel niet, waardoor het ook een prima keuze is bij het eten.
Decaf is op zich niet ongezond, maar je drinkt het vooral voor de koffiesmaak zonder cafeïne, niet voor een extra portie antioxidanten.
Voor wie is wat bedoeld?
Kies decaf als je echt niet zonder die specifieke koffiesmaak kunt en het niet erg vindt dat er nog een klein restje cafeïne in zit. Ben je ’s ochtends gewend aan koffie en wil je die smaak vasthouden, dan is een goede decaf (bij voorkeur Swiss Water of CO2) een prima brug.
Kies rooibos-espresso als je écht naar nul cafeïne wil, als je ’s avonds nog iets warms wil zonder wakker te liggen, als je zwanger bent of borstvoeding geeft of als je iets zoekt dat het hele gezin kan drinken, kinderen inclusief. Mocht je die vertrouwde espresso-beleving niet willen missen: rooibos-espresso geeft je precies dat, cafeïnevrij en al.
Decaf vs. rooibos-espresso in het kort
| Decaf | Rooibos-espresso | |
| Cafeïne | ± 2–5 mg per kop | 0 mg |
| Wat is het? | Koffie zonder cafeïne | Zuid-Afrikaanse plant, geen koffie of thee |
|
Proces |
Cafeïne wordt eruit gehaald (chemisch, water of CO2) | Nooit cafeïne in gezeten |
| Smaak | Koffie, soms iets vlakker | Zacht, licht zoet, warm en rond |
| Antioxidanten | Weinig | Rijk (aspalathine, nothofagine) |
| Tannines | Aanwezig | Nauwelijks |
| Zwangerschap & kinderen | Met slag om de arm | Prima geschikt |
| Avondmoment | Kan, met restje cafeïne | Zonder zorgen |
Wat past beter bij jou?
Decaf is een goede keuze als je echt houdt van de koffiesmaak, maar de cafeïne wil minderen. Maar als je écht van de cafeïne af wilt en niet wilt inleveren op een vol, romig ritueel, dan kies je beter voor rooibos-espresso. Nul cafeïne, geen chemisch proces, een smaak die op zichzelf staat en een flinke dosis antioxidanten toe.
Dat is precies waarom we Rooipresso® hebben gemaakt: 100% pure rooibos, zo fijn gemalen dat je ’m gewoon in je (N)espresso-machine zet. Recht uit de machine als pure shot, of met opgeschuimde melk als Rooicino of Iced Rooi Latte. Jouw nieuwe dagelijkse ritueel, zonder de crash.
Wil je het gewoon eens proeven? Bekijk de Rooipresso® Capsules voor je Nespresso® of de Rooipresso® Gemalen voor de barista thuis.
Veelgestelde vragen
Is decaf echt cafeïnevrij?
Nee, niet helemaal. Er blijft altijd een klein restje over, gemiddeld zo’n 2 tot 5 milligram per kop. Dat is veel minder dan gewone koffie (± 85 mg), maar het is niet nul. Rooibos-espresso is wél volledig cafeïnevrij.
Is rooibos-espresso gezonder dan decaf?
Ze scoren op verschillende punten. Rooibos-espresso bevat van nature antioxidanten (aspalathine, nothofagine), vitamine C, calcium, magnesium en ijzer, en nauwelijks tannines. Decaf drink je vooral voor de koffiesmaak maar dan met weinig tot geen cafeïne. Wil je die extra plusjes én nul cafeïne, dan is rooibos-espresso de logische keuze.
Kan ik rooibos-espresso ’s avonds drinken?
Ja. Omdat rooibos-espresso van nature geen cafeïne bevat, kun je het op elk moment van de dag drinken, ook vlak voor het slapengaan. Bij decaf zit nog een klein beetje cafeïne, wat bij gevoelige mensen kan meespelen.
Is rooibos-espresso veilig tijdens de zwangerschap en voor kinderen?
Ja. Rooibos-espresso is 100% cafeïnevrij, zacht van smaak en laag in tannines, waardoor het een veilig alternatief is tijdens de zwangerschap en borstvoeding en een fijn “koffiemoment” voor kinderen.
Smaakt rooibos-espresso zoals koffie?
Nee, en dat is ook niet de bedoeling. Rooibos-espresso heeft een eigen, zachte en licht zoete smaak met warme tonen, geserveerd als een volle shot met crèmelaag. Veel mensen ervaren het als een prettige, mildere upgrade van hun koffieritueel in plaats van een imitatie.
Wat is het verschil tussen rooibos en rooibos-espresso?
Gewone rooibosthee zet je met los blad of een theezakje in heet water. Rooibos-espresso is rooibos die zo fijn is gemalen dat je ’m kunt zetten in een (N)espresso-machine, waardoor je een geconcentreerde, dieprode shot krijgt in plaats van een kop thee.